Madera wyrasta wprost z Atlantyku ścianą zielonych klifów, wawrzynowego lasu i wulkanicznej skały, jakieś 1000 kilometrów od kontynentalnej Portugalii. Funchal, jej słoneczna stolica, spływa po zboczach plątaniną brukowanych uliczek, targów kwiatowych i tarasowych ogrodów. Poza miastem dawne kanały lewady wiją się przez góry ku ukrytym wodospadom, poszarpane szczyty przebijają chmury, a zatoczki z czarnym piaskiem i naturalne baseny w lawie obrzeżają wybrzeże. To wyspa stworzona do wędrówek, dobrego jedzenia i długich, łagodnych dni na świeżym powietrzu.
Powłócz się po Zona Velha i Mercado dos Lavradores, a potem wjedź kolejką linową na Monte do jego tropikalnych ogrodów. Zjedź z powrotem w stronę Funchal wiklinowymi saniami i zakończ dzień degustacją wina Madera w starej piwnicy.
Wjedź na Pico do Arieiro o świcie na wschód słońca ponad chmurami, a potem przejdź część grani ku Pico Ruivo. Po południu podążaj wzdłuż Levada das 25 Fontes przez las Rabaçal do jego wodospadowego amfiteatru.
Zatrzymaj się na skywalku Cabo Girão dla widoku przez szklaną podłogę, a potem zjedź do Câmara de Lobos na obiad i ponchę. Jedź dalej wokół dzikiego północnego zachodu, by popływać w naturalnych basenach w lawie w Porto Moniz.
Trzeci co do wysokości szczyt Madery, 1818 metrów, często unoszący się ponad morzem chmur. Wjedź na górę przed świtem po rozżarzony wschód słońca albo wyrusz zawrotnym szlakiem grani ku Pico Ruivo, dachowi wyspy.
Klasyczna wędrówka wzdłuż lewady, biegnąca ręcznie wykutym kanałem nawadniającym przez wawrzynowy las Rabaçal do zielonego amfiteatru zasilanego przez 25 źródeł. Ścieżka jest niemal płaska, ale wąska i często mokra, więc weź solidne buty.
Dwukilometrowy zjazd z Monte do Funchal wiklinowymi saniami, kierowanymi przez dwóch ubranych na biało carreiros w słomkowych kapeluszach. Cudownie zwariowana maderska tradycja od lat 50. XIX wieku — najpierw wjedź kolejką linową dla widoków.
Targ rolny Funchal z lat 40., na parterze zastawiony flaszowcami, marakują i groźnie wyglądającym pałaszem czarnym. Przyjdź rano, spróbuj egzotycznych owoców przed zakupem i przejdź się po wyłożonej kaflami hali rybnej.
Platforma ze szklaną podłogą wysunięta nad jednym z najwyższych klifów morskich Europy, z 580-metrowym urwiskiem opadającym na tarasowe poletka i ocean. Wstęp jest bezpłatny i przyprawia o zawrót głowy — spójrz prosto w dół pod stopy, jeśli się odważysz.
Baseny w wulkanicznej skale na północno-zachodnim krańcu wyspy, wypełniane i odświeżane przez fale Atlantyku. Popływaj w osłoniętej turkusowej wodzie, a potem patrz, jak przybój rozbija się o czarną lawę zaledwie kilka metrów dalej.
Serce stolicy, gdzie brukowane uliczki z malowanymi drzwiami schodzą ku nadmorskiej promenadzie, katedrze i gwarnemu Mercado dos Lavradores. Zatrzymaj się tu dla restauracji, barów i kolejki linowej na Monte.
Fotogeniczna wioska rybacka tuż na zachód od Funchal, z barwnym portem drewnianych łodzi i barami serwującymi ponchę. Niegdyś ulubione miejsce Winstona Churchilla, który przyjeżdżał tu malować zatokę.
Zielona, dramatyczna baza na dzikim wybrzeżu północnym, otoczona wodospadami i starymi nadmorskimi klifami. Wygodna do zwiedzania gór, lasu Fanal i bujnego wnętrza wyspy.
Małe miasteczko na północno-zachodnim krańcu, słynące z wulkanicznych basenów, w których fale Atlantyku uzupełniają wodę. Spokojna, malownicza baza z dala od kurortowych tłumów.
Kawałki wołowiny natarte czosnkiem i solą morską, nadziane na patyk z wawrzynu i grillowane nad żarem z drewna. Tradycyjnie zawieszane na haku przy stole i jedzone z bolo do caco.
Okrągły placek pieczony na rozgrzanym bazaltowym kamieniu i posmarowany masłem czosnkowo-pietruszkowym. Podawany wszędzie jako przekąska albo dodatek do grillowanego mięsa i ryb.
Filety z czarnego pałasza, głębinowej ryby łowionej u wybrzeży Madery, smażone i podawane ze smażonym bananem, a często z sosem z marakui. Słodkie, wytrawne i bezbłędnie lokalne.
Mocny napój wyspy z okowity z trzciny cukrowej, miodu oraz soku z cytryny lub marakui, mieszany drewnianym mexelote. Zamów jedną w barze w Câmara de Lobos i sącz powoli.
Madera to całoroczny kierunek, łagodny o każdej porze dzięki atlantyckiej szerokości geograficznej. Wiosna (marzec–maj), gdy ogrody buchają kwieciem, oraz wczesna jesień (wrzesień–październik) to najlepszy czas na wędrówki; lato jest ciepłe i najbardziej tłoczne, a zima pozostaje łagodna, choć na północy bardziej deszczowa.
Wynajęty samochód daje swobodę dotarcia do górskich punktów widokowych, lewad i północnego wybrzeża, choć drogi są strome i kręte. Funchal ma dobrą sieć autobusów miejskich, a autobusy docierają do głównych miejscowości, ale połączenia do początków szlaków bywają powolne — wielu wędrowców korzysta ze zorganizowanych transferów lub taksówek, by połączyć oba końce trasy wzdłuż lewady.
Realistyczny dzienny budżet na osobę, w trzech wariantach.
Madera jest stosunkowo przystępnym miejscem na podróże.
